Ήδη ο Απόστολος Παύλος προειδοποιούσε τους χριστιανούς: «Όποιος δε θέλει να εργάζεται, δεν πρέπει ούτε να τρώει» (Β΄ Θεσ. 3,10). Σε αυτή την παρακαταθήκη, την οποία υιοθέτησε όλος ο αρχαίος μοναχισμός, έμεινε πιστό και το βασιλειανό κοινόβιο της Κρυπτοφέρρης.

Οι ημέρες των μοναχών φωτίζονται, όχι μόνο από τις λατρευτικές τελετές, αλλά και από τις διάφορες εργασίες, χειρονακτικές ή διανοητικές, του κάθε αδελφού (καλλιέργεια της γης , διδασκαλία, δημοσιεύσεις, φροντίδα της βιβλιοθήκης, συμπαράσταση στους ασθενείς, διαχείριση, κήρυγμα πνευματικών ασκήσεων, φιλοξενία, ποιμαντική φροντίδα….): με την εργασία του σώματος και του πνεύματος, οι βασιλειανοί μοναχοί κερδίζουν τον επιούσιο άρτο τους.

Ωστόσο, ο ουσιώδης σκοπός του μοναχισμού παραμένει η πειθαρχία στις εμπνεύσεις του Πνεύματος και η ζωή της προσευχής (ενορατική ζωή). Εκτός από το χρόνο που είναι αφιερωμένος στην κοινοβιακή λατρευτική προσευχή, ο κάθε μοναχός στοχεύει να μεταβάλλει όλη του τη δραστηριότητα σε προσευχή.

Η συνεχής άσκηση της «προσευχής της καρδιάς», η ακατάπαυτη επίκληση του Κυρίου, αποτελεί το χαρακτηριστικό πνεύμα της μυστικής βυζαντινής παραδόσεως: οι μοναχοί την επιδιώκουν στη σιωπηλή μοναξιά του κελιού τους. («Μένε στο κελί σου και αυτό θα σου διδάξει τα πάντα»), στη συνεχή μελέτη του Λόγου του Θεού, στο προσεκτικό και βαθυστόχαστο άκουσμα της «καρδιάς», της δικής του καρδιάς, όπως και της καρδιάς του κάθε αδελφού που θέλει να συμμετέχει στην ίδια πνευματική πορεία.